Jetton là gì?
Jetton là một token fungible trên TON (The Open Network), blockchain layer-1 phát triển từ dự án mạng lưới ban đầu của Telegram. Tiêu chuẩn Jetton quy định một giao diện chung để phát hành, chuyển và đốt token, nhờ vậy ví và sàn giao dịch xử lý mọi Jetton theo cùng một cách. Nếu bạn đang tìm hiểu về mạng lưới và đồng coin gốc của nó thay vì các token, hãy xem Gem Wallet với vai trò ví TON.
Jetton chiếm phần lớn những gì lưu chuyển trên TON: USDT, được Tether ra mắt trên TON vào tháng 4 năm 2024, các token game và cộng đồng ra đời từ mini-app Telegram, cùng token DeFi của các sàn trên mạng. Mỗi lần chuyển Jetton đều được trả phí bằng Gram (GRAM), đồng coin gốc của TON, trước đây gọi là Toncoin. Phần giải thích đầy đủ về tiêu chuẩn này có trong bài hướng dẫn về tiêu chuẩn Jetton.
Cách Jetton hoạt động trên TON
Nếu token trên Ethereum giữ mọi số dư trong một hợp đồng duy nhất, thì Jetton được chia thành các hợp đồng nhỏ: hợp đồng master giữ tổng cung và metadata của token, còn mỗi người nắm giữ có một hợp đồng ví Jetton riêng cho từng Jetton mình sở hữu. Một lần chuyển sẽ đưa token từ hợp đồng ví Jetton của bạn sang hợp đồng của người nhận.
Với người dùng, thiết kế này quy về hai điều. Hợp đồng ví Jetton được tạo tự động ở lần nhận đầu tiên, nên bạn không cần thiết lập gì để nhận token mới. Ngoài ra, người gửi trả thêm một chút khi người nhận chưa từng nắm giữ Jetton đó, vì giao dịch còn triển khai luôn hợp đồng của người nhận.
Ví Jetton là gì?
Ví Jetton là ứng dụng kiểm soát một địa chỉ TON, đọc số dư của các hợp đồng ví Jetton liên kết với địa chỉ đó, ký giao dịch chuyển và trả phí mạng bằng GRAM.
Gem Wallet là ví Jetton tự lưu ký: khóa riêng tư nằm trên điện thoại, và token chỉ di chuyển khi bạn phê duyệt giao dịch. Ví lưu giữ và gửi Jetton trên TON từ chính địa chỉ TON đang giữ GRAM, hiển thị mọi Jetton nhận được kèm số dư và lịch sử giao dịch, và khôi phục toàn bộ ví từ cụm từ bí mật 12 từ. Gem Wallet có tên trong danh mục ví của TON App.
Chuyển Jetton và phí GRAM trong Gem Wallet
Mỗi lần chuyển Jetton đều cần có GRAM trong cùng ví, kể cả khi bạn chỉ gửi USDT. Tính đến tháng 11 năm 2026, Gem Wallet đính kèm 0,1 GRAM vào giao dịch chuyển Jetton khi người nhận đã nắm giữ Jetton đó, và 0,2 GRAM khi giao dịch phải tạo hợp đồng ví Jetton cho người nhận. Mạng chỉ giữ lại phần chi phí xử lý giao dịch, phần còn lại quay về địa chỉ của bạn trong cùng chuỗi giao dịch. Số dư vài phần mười GRAM là đủ cho các lần chuyển Jetton thường xuyên; nếu thiếu, bạn có thể mua GRAM bằng thẻ ngay trong ứng dụng.
Gem Wallet hiển thị phí bằng GRAM trước khi bạn xác nhận, và cho phép thêm ghi chú vào bất kỳ giao dịch chuyển Jetton nào khi sàn yêu cầu memo.
Định dạng địa chỉ TON cho Jetton
Địa chỉ TON ở dạng thông thường dài 48 ký tự. Địa chỉ ví hiển thị để nhận tiền thường bắt đầu bằng UQ, ví dụ UQBY1cV........wKQDR6zg; cùng tài khoản đó cũng có thể viết với tiền tố EQ, và cả hai dạng đều trỏ tới cùng một khoản tiền. Một địa chỉ TON nhận được GRAM và mọi Jetton, nên trên TON không có địa chỉ USDT riêng.
Khi rút từ sàn, hãy chọn mạng TON: USDT được gửi từ sàn qua TRON, Ethereum hoặc BNB Chain sẽ đến một địa chỉ T hoặc 0x, không phải địa chỉ TON, và chọn sai có thể khiến mất tiền.
Các Jetton phổ biến trong Gem Wallet
Gem Wallet hiển thị các Jetton được gửi đến địa chỉ của bạn. Những Jetton được giao dịch nhiều nhất gồm:
- USDT (Tether) - stablecoin đô la trên TON
- NOT (Notcoin) - token của game tap-to-earn Notcoin trên Telegram
- DOGS - token cộng đồng ra mắt trên Telegram
- HMSTR (Hamster Kombat) - token của game Hamster Kombat
- CATI (Catizen) - token của nền tảng game Catizen
- STON - token quản trị của sàn STON.fi
Bạn có thể hoán đổi Jetton lấy GRAM, USDT hoặc Jetton khác ngay trong Gem Wallet, với các tuyến on-chain qua STON.fi và DeDust cùng các tuyến xuyên chuỗi chuyển giá trị giữa TON và các mạng khác.
Jetton so với các tiêu chuẩn token khác
Jetton làm cùng nhiệm vụ như các tiêu chuẩn token trên những mạng khác, nhưng mỗi tiêu chuẩn tồn tại trên blockchain riêng, với địa chỉ và đồng coin trả phí riêng:
| Tiêu chuẩn | Mạng | Địa chỉ bắt đầu bằng | Phí trả bằng |
|---|---|---|---|
| Jetton | TON | UQ hoặc EQ | GRAM |
| TRC20 | TRON | T | TRX (Energy và Bandwidth) |
| ERC20 | Ethereum | 0x | ETH |
| SPL | Solana | Base58, không có tiền tố cố định | SOL |
Nguồn dữ liệu: tài liệu giao thức của TON, TRON, Ethereum và Solana, tính đến tháng 11 năm 2026.
Cùng một token, chẳng hạn USDT, tồn tại thành những tài sản riêng biệt theo từng tiêu chuẩn, và các phiên bản này không thể thay thế cho nhau nếu không hoán đổi hoặc dùng bridge. Gem Wallet giữ tất cả trong một ứng dụng dưới một cụm từ bí mật.
Tải Gem Wallet để lưu giữ, gửi và hoán đổi USDT cùng các Jetton khác trên TON với toàn quyền tự lưu ký trên iOS, Android và APK.











