Stellar (XLM) nedir?
Stellar, ödemeler ve tokenlaştırılmış para için geliştirilmiş açık kaynaklı bir Layer 1 blockchain’idir ve 2014’teki ana ağ (mainnet) lansmanından beri canlı olarak çalışmaktadır. Jed McCaleb ve Joyce Kim tarafından kurulan ağın gelişimini kâr amacı gütmeyen Stellar Development Foundation (SDF) destekler. Stellar, madencilik olmadan Stellar Consensus Protocol (SCP) ile mutabakata varır ve ödemeleri ortalama bir sentin onda birinden düşük bir maliyetle yaklaşık 5 saniyede tamamlar (stellar.org, Kasım 2026).
Lumen olarak da adlandırılan XLM, ağın yerel coin’idir. İşlem ücretleri XLM ile ödenir ve her hesabın tuttuğu minimum bakiye XLM ile karşılanır. Toplam arz yaklaşık 50 milyar XLM‘dir (Temmuz 2026 itibarıyla): ağ enflasyonu 28 Ekim 2019’da validator oylamasıyla sona erdi ve Kasım 2019’da yaklaşık 55 milyar lumen yakıldı. Stellar’ın protokolüne yerleşik merkeziyetsiz bir borsası da vardır ve ağ, Circle’ın USDC’si gibi ihraç edilmiş varlıklara ev sahipliği yapar. Daha fazla bilgiyi Stellar blockchain nedir rehberimizde bulabilirsiniz.
Stellar cüzdanı nedir?
Stellar cüzdanı, bir Stellar hesabının gizli anahtarını (secret key) saklayan ve işlemleri bu anahtarla imzalayan bir uygulamadır. Hesabın kendisi Stellar defterinde (ledger) yer alır: public key’i (genel anahtar) G adresinizdir, bakiyesinde ise XLM ve hesabın trustline açtığı her Stellar tokenı bulunur. Cüzdan sizin adınıza ödeme gönderir ve alır, trustline açar ve Stellar DEX’te işlem yapar.
Öz saklamalı bir cüzdanda gizli anahtar telefonunuzda oluşturulur ve orada saklanır. Borsa hesabında ise anahtarı borsa kontrol eder ve XLM’niz borsanın ortak adresinde durur; bu yüzden para çekme işlemi borsaya bağlıdır.
Gem Wallet öz saklamalı bir Stellar cüzdanıdır: Stellar hesabınızı 12 kelimelik bir seed phrase’ten (kurtarma kelimeleri) türetir ve anahtarı telefonunuzun güvenli depolama alanında tutar. Aynı ifade, XLM’nizi uygulamadaki diğer tüm ağlarla birlikte geri yükler; mevcut bir Stellar hesabı da gizli anahtarıyla içe aktarılabilir.
Stellar’da ücretler ve rezervler nasıl işler
Her Stellar işlemi XLM cinsinden bir dahil etme ücreti öder: operasyon başına en az 100 stroop (0,00001 XLM); bir stroop, bir lumen’in on milyonda biridir. Basit bir ödeme tek bir operasyondur. Bir defterin alabileceğinden fazla operasyon geldiğinde surge pricing (dinamik fiyatlandırma) devreye girer ve ücreti yüksek olan işlemler önce işlenir.
Bunun dışında her hesap XLM’sinin bir kısmını rezerv olarak kilitler. Bir temel rezerv 0,5 XLM’dir: hesap bunlardan ikisini tutar ve hesaptaki her ek öğe (bir trustline, açık bir DEX teklifi, ek bir imzacı) bir rezerv daha ekler.
| Hesap durumu | Kilitli XLM |
|---|---|
| Yeni hesap, token yok | 1 XLM |
| Bir trustline ile (örneğin USDC) | 1,5 XLM |
| İki trustline ile | 2 XLM |
| Her ek öğe | +0,5 XLM |
Veri kaynağı: Stellar dokümantasyonu, lumen’ler ve minimum bakiye, Kasım 2026 itibarıyla.
Rezerv harcanmaz: bir trustline kapatıldığında onun 0,5 XLM’si serbest kalır. Gem Wallet rezervleri kullanılabilir bakiyenizden düşer, yani gördüğünüz tutar gönderebileceğiniz tutardır. Henüz var olmayan bir hesaba 1 XLM’nin altındaki bir XLM ödemesini reddeder ve gereken miktarı gösterir; onaylamadan önce de Normal veya Hızlı ağ ücretini seçmenize olanak tanır.
Stellar adres formatı ve memo
Stellar adresi bir hesabın public key’idir: G ile başlayan 56 karakterden oluşur (örneğin GA7Q…VSGZ). Tek bir G adresi XLM’yi, USDC’yi ve diğer tüm Stellar tokenlarını alır ve hesap var olduğu sürece değişmez.
Kripto borsaları genellikle tüm müşterileri için tek bir ortak Stellar hesabı tutar ve yatırılan paraları işleme eklenen kısa bir metin veya numara olan memo ile ayırt eder. Borsanın istediği memo olmadan XLM gönderirseniz yatırdığınız tutar hesabınıza geçmeyebilir. Gem Wallet, Stellar’da her gönderimde bir memo alanı gösterir; böylece borsanın para yatırma ekranındaki memo’yu yapıştırabilirsiniz. Kendi Gem Wallet adresiniz için memo gerekmez.
G adresi yalnızca Stellar’da bulunur. XLM’yi başka bir ağın adresine, Ethereum, BNB Chain veya Tron’daki tokenları da bir G adresine göndermeyin: yanlış ağ üzerinden yapılan bir transfer kaybolabilir.
Stellar DEX’te XLM ve USDC swap’ı
Stellar DEX, Stellar protokolüne yerleşik borsadır. Likiditesi emir defterlerinden ve likidite havuzlarından gelir; tek bir swap, tek bir operasyonda birkaç varlık üzerinden yönlendirilebilir. Gem Wallet, Stellar swap’larını bu borsa üzerinden yönlendirir:
- Pariteler: XLM’den USDC‘ye ve tersi, ayrıca XLM veya USDC’den diğer Stellar tokenlarına ve tersi.
- En iyi rota: Gem Wallet, gönderdiğiniz tutarın tam karşılığı için Stellar DEX rotalarını karşılaştırır ve en çok token getireni seçer.
- Tek işlem: Yeni bir tokenın trustline’ı ve swap tek bir imzalı işlemde yer alır; böylece token ikinci bir adım olmadan ulaşır.
- Garantili minimum: Ağ swap’ı yalnızca imzalamadan önce gösterilen tutarı en az almanız durumunda tamamlar; 15 dakikadan uzun bekleyen bir swap, eski bir kurdan gerçekleşmek yerine geçersiz olur.
Stellar ile diğer ağlar arasındaki swap’larda yerleşik swap aggregator’ı cross-chain (zincirler arası) sağlayıcıları karşılaştırır; böylece XLM, borsa hesabı olmadan ADA, ALGO veya XRP’ye dönüşebilir. Hiç XLM’niz yoksa uygulamada kartla Stellar satın alabilirsiniz. Gem Wallet’ın en iyi Stellar DEX rotasını nasıl bulduğu, büyük swap’lar için gerçek fiyat teklifleriyle birlikte Gem Wallet Stellar DEX’i ekliyor yazısında anlatılıyor.
Stellar adresinizi iki dakikadan kısa sürede edinmek ve XLM ile USDC’yi iOS ve Android’de kendi anahtarlarınızla tutmak için Gem Wallet’ı indirin.
