Table of Contents
THORChain nedir?
THORChain, Cosmos SDK üzerine inşa edilmiş bağımsız bir Layer 1 merkeziyetsiz borsa (DEX) olarak çalışan, merkeziyetsiz bir cross-chain (zincirler arası) likidite protokolüdür. Tendermint konsensüs motorunu, Cosmos-SDK durum makinesini ve GG20 Threshold Signature Scheme’i (TSS) kullanır. THORChain, wrapped (sarılmış) veya pegged (sabitlenmiş) varlıklara gerek kalmadan kullanıcıların birden fazla zincirdeki yerel varlıkları swap etmesine olanak tanır ve merkezi üçüncü taraflar olmadan şeffaf ve adil fiyatları korur. Maksimum verimlilik için sürekli likidite havuzları (Continuous Liquidity Pools) içerir ve fonları doğrudan on-chain kasalarda (vault) yönetir.
THORChain, wrapped veya pegged token olmadan varlıkları nasıl swap eder?
Wrapped veya pegged tokenlar, başka bir kripto parayı farklı bir blockchain üzerinde temsil eden dijital varlıklardır. Yerel bir tokenı başka bir blockchain ile uyumlu bir formata ‘sararak’ (wrap) cross-chain işlemleri mümkün kılarlar. Örneğin Bitcoin, Ethereum ağında WBTC olarak wrap edilebilir. Bu wrap süreci, orijinal varlığın kilitlenmesini ve başka bir blockchain üzerinde aynı değeri koruyan, karşılık gelen bir wrapped tokenın ihraç edilmesini içerir. Bu yöntem, farklı blockchain’lerin etkileşime girmesine ve değer alışverişi yapmasına olanak tanır; ancak wrap süreci için çoğu zaman aracılara bağımlılık söz konusudur.
THORChain, cross-chain swap’ları wrapped veya pegged token olmadan Sürekli Likidite Havuzları (CLP) aracılığıyla gerçekleştirir. Her havuz, iki farklı blockchain’in yerel varlıklarını içerir. Bir kullanıcı örneğin BTC’yi BNB ile swap etmek istediğinde BTC’yi havuza gönderir; bu da protokolün havuzdan kullanıcıya eşdeğer değerde BNB göndermesini tetikler. Bu süreç otomatik bir fiyatlandırma mekanizmasıyla yönetilir ve THORChain’in blockchain’i üzerinde yürütülür; böylece swap merkeziyetsiz ve güvenli kalırken yerel varlıklar kendi blockchain’lerindeki orijinal biçimlerini korur.
THORChain nasıl çalışır. Kaynak: docs.thorchain.org
THORChain’in temel metrikleri
Toplam hacim: 59,8 milyar dolar
Toplam havuz kazançları: 114,4 milyon dolar
Benzersiz swap kullanıcıları: 88,9 bin
Toplam swap sayısı: 19,05 milyon
Aktif validator’lar: 104
Havuzlarda kilitli toplam değer. Kaynak: thorchain.net
RUNE tokenomics’i
Hard cap ve arz: RUNE’un maksimum arzı (hard cap) 500 milyon tokendir. Şu anda dolaşımda yaklaşık 330 milyon token bulunuyor.
Enflasyon oranı: RUNE’un enflasyon oranı RESERVE/blocksPerYear/emissionCurve formülüyle hesaplanır. 100 milyon RUNE’luk aktif rezervle yıllık enflasyon yaklaşık 12,5 milyon RUNE’dur; bu da yılda yaklaşık %3,6’lık bir enflasyon oranına karşılık gelir.
RUNE’un kullanım alanları
Mutabakat varlığı: RUNE, likidite havuzlarında vazgeçilmezdir ve diğer varlıklarla 1:1 değer oranını korur. Bu özellik, verimli ve dengeli varlık değişimi sağlar.
Ağ güvenliği: Düğüm (node) operatörleri, havuzlanan miktarın iki katı kadar RUNE’u teminat olarak bağlamak (bond) zorundadır; bu, ağı güvence altına alır ve sorumlu işletimi teşvik eder.
Yönetişim: RUNE sahipleri, likiditelerini belirli havuzlarda oy olarak kullanarak ağın yönünü etkileyebilir ve tercih ettikleri havuzların etkinleştirilmesini sağlayabilir.
Teşvikler ve likidite sağlama: Tek bir varlığın stake edildiği geleneksel staking’in aksine, THORChain’de likidite sağlamak — tek bir varlıkla asimetrik olarak yapılsa bile — o varlığı otomatik olarak iki eşit parçaya böler: %50 varlık ve %50 RUNE. Bu süreç, her iki varlığa da maruz kalmanızı sağlar. Bu mekanizmanın merkezindeki RUNE, likidite sağlayıcılara dağıtılan blok ödüllerinde kullanılır ve swap ücreti kazançlarını tamamlar. THORChain’deki varlıklardan kazanç elde etmek için, geleneksel staking’den farklı olan likidite sağlama işlevini destekleyen bir RUNE cüzdanı seçmek önemlidir.
