Table of Contents
Sei, bir Cosmos ağı olarak yola çıkan ve Nisan 2026’da tamamen EVM mimarisine geçen bir blockchain’dir. Bugün; paralel işlem işleme özelliğine, 400 ms kesinliğe (finality) ve Ethereum’dan önemli ölçüde daha düşük ücretlere sahip saf bir EVM Layer 1’dir.
Önemli Noktalar
- Sei v2, ilk paralelleştirilmiş EVM’dir - ağ, bağımlılıkları manuel olarak tanımlamaya gerek kalmadan işlemleri eş zamanlı yürütür ve mevcut ana ağda (mainnet) 12.500 TPS’ye kadar hız sunar.
- Sei Giga, Autobahn konsensüsü ve 400 ms’nin altında kesinlikle 200.000+ TPS’yi hedefliyor - Ethereum’dan 500 kat daha hızlı.
Sei EVM nedir?
Sei EVM; Ethereum ekosistemine tam destek ve yerel paralel işlem işleme özelliğine sahip bir Layer 1 blockchain’dir. Ağ başlangıçta Cosmos üzerinde çalışıyor ve dijital varlık alım satımına odaklanıyordu. 2024’te v2 yükseltmesi EVM desteği ekledi - herhangi bir Ethereum uygulaması, kod değişikliği olmadan Sei üzerinde çalışabilir hâle geldi. Nisan 2026’da SIP-3 yükseltmesi Sei’yi saf bir EVM Layer 1 yaptı: Cosmos yığını tamamen kullanımdan kaldırıldı.
Ağ şu anda DeFi protokolleri genelinde 61 milyon dolarlık Total Value Locked (toplam kilitli değer) tutuyor; Ethereum’dan ve diğer ağlardan zincire bridge ile aktarılan varlıklar ise 238 milyon dolar. Ağın yerel tokenı, gas ücretleri, staking ve protokol yönetişimi için kullanılan SEI’dir. Sei blockchain’i, tarihçesi ve gelişimi hakkında daha fazla bilgi için rehberimize bakın: Sei blockchain nedir.
Daha önce Ethereum, Arbitrum veya Polygon kullandıysanız Sei EVM’de kendinizi evinizde hissedeceksiniz. Aynı Solidity sözleşmeleri, aynı ERC20 ve ERC721 token standartları, aynı tanıdık geliştirici araçları. Yalnızca önemli ölçüde daha hızlı ve maliyetin çok küçük bir kısmıyla.
Paralelleştirilmiş EVM nedir?
Standart bir EVM (Ethereum Virtual Machine) işlemleri sırayla işler - birbiri ardına. Paralelleştirilmiş bir EVM ise hangi işlemlerin durum (state) açısından çakışmadığını otomatik olarak tespit ederek onları eş zamanlı çalıştırır. Bir çakışma olursa bu işlemler sırayla işlenir - determinizm korunurken işlem hacmi çarpıcı biçimde ölçeklenir.
Sei EVM nasıl çalışır
Sei, Twin-Turbo konsensüsü ile delegated Proof-of-Stake (dPoS) kullanır. Validator’lar işlemleri, çakışma olmadığını varsayarak optimistik biçimde paralel yürütür; ardından durum çakışmalarını kontrol eder ve yalnızca çakışan işlemleri sırayla yeniden çalıştırır. Determinizm korunur; işlem hacmi ölçeklenir. EVM uyumluluğu için Sei, Geth’i doğrudan kendi binary’sine gömer ve tam Solidity bytecode uyumluluğu sağlar.
Sei EVM’nin temel avantajları
Yapılandırma gerektirmeyen paralel işleme: Sei, 12.500 TPS’ye kadar hızları destekler - geliştiricilerin durum bağımlılıklarını manuel olarak tanımlaması gerekmez. Doğrudan L1 üzerinde Web2 benzeri kullanıcı deneyimi.
400 ms kesinlik: Ethereum’dan 30 kat daha hızlı. Yüksek frekanslı alım satım, oyun ve gerçek zamanlı finansal uygulamalar için olmazsa olmaz.
L2 ödünleri olmadan EVM: Herhangi bir Ethereum sözleşmesi kod değişikliği olmadan dağıtılır - merkezi sequencer’lar, rollup kanıt maliyetleri ve itiraz süreleri (challenge period) yok.
Kutudan çıktığı hâliyle tam EVM araç seti: Foundry, Hardhat ve Remix hiçbir değişiklik yapılmadan çalışır. Ethereum geliştiricileri için minimum giriş engeli.
Ufuktaki Sei Giga: Çoklu teklifçi (multi-proposer) mimarisine sahip Autobahn konsensüs yükseltmesi, 200.000+ TPS ve 5 gigagas işlem hacmini hedefliyor - mevcut ağ performansının 50 kat üzeri.
Sei EVM orijinal Sei blockchain’inden nasıl ayrılır
2024’ten önce Sei, Rust ile yazılmış CosmWasm akıllı sözleşmelerine sahip bir Cosmos blockchain’iydi. v2 yükseltmesi ve SIP-3 ile değişenler şunlar:
| Özellik | Sei (v2 öncesi) | Sei EVM (v2+) |
|---|---|---|
| Mimari | Cosmos SDK | EVM (Geth) |
| Akıllı sözleşmeler | CosmWasm (Rust) | Solidity / EVM bytecode |
| Paralel yürütme | Sınırlı | Optimistik, otomatik |
| Ethereum uyumluluğu | Hayır | Tam |
| EVM araçları | Hayır | Foundry, Hardhat, Remix |
| CosmWasm durumu | Birincil ortam | Kullanımdan kaldırıldı (SIP-3, 2026) |
Sei, kapalı bir Cosmos ağından tam bir EVM blockchain’ine dönüştü. Sıradan kullanıcılar için bu tek bir anlama gelir: SEI artık herhangi bir standart EVM cüzdanında saklanır, tüm tanıdık tokenlar ve DeFi uygulamaları yerel olarak çalışır ve yeni bir ekosistemi sıfırdan öğrenmeye gerek yoktur.
Sei EVM ve diğer paralel blockchain’ler
Paralel yürütme yalnızca Sei’ye özgü değildir - ancak Sei EVM, aynı zamanda L1 düzeyinde tamamen EVM uyumlu olan tek paralelleştirilmiş blockchain’dir. Solana paralelliği, geliştiricilerin hesap bağımlılıklarını önceden bildirmesini gerektiren ve Solidity ya da EVM araçlarıyla tamamen uyumsuz olan kendi çalışma zamanı Sealevel aracılığıyla sağlar. Aptos, akıllı sözleşme dili olarak Move ile Block-STM (Software Transactional Memory) kullanır - bu da Ethereum geliştiricileri için yine kapalı bir ekosistemdir. Sei EVM; mevcut Ethereum sözleşmeleri, cüzdanları ve geliştirici araçlarıyla %100 uyumlu kalırken aynı sınıfta paralel işlem hacmi sunar - kod değişikliği, yeni dil veya yeni araç gerekmez.
Sei EVM blockchain’ini kullanmaya başlama
Gem Wallet, Sei EVM’yi yerel olarak destekler - kullanıcılar ağa tam erişim elde eder: SEI saklama, transferler, staking ve token swap’ları; kayıt veya kimlik doğrulama olmadan, tek bir öz saklamalı uygulamada.
Sei EVM Wallet‘ı indirin ve bir dakikada cüzdan oluşturun. Gizli ifadenizi (seed phrase) güvenle saklayın - üçüncü taraflar olmadan varlıklarınız üzerinde tam kontrol sağlar.
Cüzdanınıza fon ekleyin - bir kripto borsasından SEI aktarın, QR kodu aracılığıyla başka bir kullanıcıdan alın veya uygulamada doğrudan kredi kartıyla SEI satın alın.
Varlıklarınızı yönetin - gönderin, alın, yaklaşık %4,7-6 APY (yazım tarihi itibarıyla) kazanmak için SEI stake edin ya da yerleşik DEX aggregator aracılığıyla mevcut en iyi kurdan ETH’ye ve diğer varlıklara swap yapın.
